Beschermen
tegen griep
Griep of influenza is een besmettelijke ziekte die vooral de luchtwegen treft en door een virus doorgegeven wordt. Ze komt voornamelijk voor in de koude maanden van het jaar – einde van de herfst en winter – en is in tegenstelling tot een verkoudheid, die vaak gelijkaardige symptomen heeft zoals hoesten, niezen en eventueel koorts, helemaal niet zo onschuldig. De aandoening kan in bepaalde gevallen zware gevolgen hebben en veroorzaakt jaarlijks een niet onaanzienlijke ziektelast en zelfs overlijdens. In België gaat het over enkele honderden tot 2 000 doden per seizoen gelieerd aan de ziekte, in Europa gaat het zelfs over 40 000.

Op deze website vindt u meer informatie over de ziekte, haar symptomen en complicaties, en hoe u zich er tegen kan beschermen.
Gemiddeld worden jaarlijks 500.000 Belgen getroffen door de griep.
Symptomen en complicaties
Het griepvirus slaat vooral toe op de luchtwegen, wat resulteert in hoesten, niezen en keelpijn. Dit gaat meestal gepaard met koorts en hoofd- en spierpijn. Deze symptomen kunnen enkele dagen tot een week aanhouden, en soms duurt het zelfs enkele weken vooraleer u volledig hersteld bent.

Van griep kan u zich dus behoorlijk ziek voelen. Sommige geneesmiddelen kunnen de klachten zoals pijn en koorts wel verzachten, maar een echt medicijn ertegen is er niet. Uw lichaam de tijd geven om de ziekte te overwinnen door uit te zieken en een goede opvolging zijn dus aangewezen.

Bepaalde bevolkingsgroepen lopen meer risico op verwikkelingen bij griep. Het kan namelijk leiden tot long-, hart- en hersenvliesontsteking, en in extreme gevallen zelfs tot de dood. Deze groepen leggen best extra voorzorgen aan de dag om griep te voorkomen.
Slechts 36% van de Belgen denkt dat griep zeer ernstige gevolgen kan hebben.
Gemiddeld 1 op de 1.000 grieppatiënten in België moet gehospitaliseerd worden omwille van complicaties.
Wie laat zich best inenten?
Bij sommige personen kan griep ernstige complicaties veroorzaken. Zij laten zich dan ook best inenten tegen de ziekte met een griepvaccin dat de meest frequent circulerende stammen bevat. Vanaf ongeveer twee weken na de vaccinatie heeft uw lichaam voldoende weerstand opgebouwd. Het blijft werkzaam gedurende 1 griepseizoen. Jaarlijks herhalen is dus aangeraden. Volgende groepen met een verhoogd risico op complicaties bij besmetting met griep laten zich best inenten:

  • Zwangere vrouwen
  • Mensen met een chronische ziekte aan de longen, het hart, de nieren of de lever
  • Mensen met overgewicht (BMI > 35)
  • Diabetici
  • Mensen die lijden aan neuromusculaire aandoeningen
  • Alle 65-plussers
  • Kinderen vanaf 6 maanden tot 18 jaar die een langdurige aspirinetherapie ondergaan
  • Mensen met een verminderde weerstand door andere ziektes of behandelingen
  • Personen die in een instelling verblijven

Ook volgende personen laten zich best inenten omdat ze met kwetsbare personen in contact komen. Bij deze gevallen gaat het er niet alleen om de persoon zelf te beschermen, maar ook om verdere verspreiding van de ziekte te voorkomen:

  • Mensen die in de zorgsector werken
  • Iedereen die samenwoont met risicopersonen
Bij griep lopen diabetici 6 maal meer risico op hospitalisatie en 3 maal meer op overlijden.
Een vaccinatiegraad van 75% zou resulteren in 59% minder griepgevallen, 54% minder hospitalisaties en 58% minder overlijdens.
Bron: ns-Van den Akker I, et al. Clinical effectiveness of first and repeat influenza vaccination in adult and elderly diabetic patients. Diabetes Care. 2006 Aug;29(8):1771-6
Wat te doen tegen griep
Inenten is tot op heden de beste manier om zich tegen griep te beschermen. Dit doet u best in de periode oktober-november, aangezien griepepidemieën optreden tussen december en maart en het vaccin een tweetal weken nodig heeft alvorens het effectief is. Vanaf dan biedt het bij de meeste personen bescherming gedurende 10 tot 12 maanden, of ongeveer één giepseizoen. De inenting moet dus jaarlijks herhaald worden.

Er bestaan ook virusremmers, die de genezingstijd zouden verkorten, maar het is niet bewezen dat ze minder complicaties veroorzaken.

Als u toch griep heeft, is het belangrijk om de meest ernstige symptomen te bestrijden met bijvoorbeeld pijnstillers en koortswerende middeltjes. Drink ook voldoende water, zeker als u koorts heeft en eet gezond Het is niet verplicht om in bed te blijven bij griep en als u zich beter voelt, kan u lichte huishoudelijke taken uitvoeren. Maar let op dat u luistert naar uw lichaam en op tijd rust neemt.
40% van de Belgen is minstens 1 maal gevaccineerd geweest tegen griep.
Bron: Interne gegevens van een enquete uitgevoerd in november 2016 (groot publiek, huisartsen, apothekers)
Tips om besmetting te voorkomen
Griep is een niet te onderschatten ziekte die ernstige gevolgen kan hebben. Gelukkig kan u met enkele eenvoudige handelingen en gewoontes het risico op besmetting een stuk verlagen.

1 Was regelmatig uw handen
Het griepvirus wordt onder andere doorgegeven door lichamelijk contact of contact met besmette oppervlakken. De handen regelmatig met zeep wassen zal de kans op besmetting aanzienlijk verminderen.

2 Hygiëne bij niezen of hoesten
Wanneer u hoest of niest, blaast u zeer veel minuscule partikeltjes in de ruimte, die bij inademing door iemand anders, de ziekte kunnen doorgeven. Houd dus steeds een papieren zakdoekje voor uw mond en neus bij het hoesten en niezen. Als u geen papieren zakdoekje bij de hand heeft, nies of hoest dan in de elleboog in plaats van de handen voor neus en mond te houden.

3 Gebruik bij voorkeur papieren zakdoekjes
Zakdoeken zijn niet zelden een overdrager van virussen en met griep is dit niet anders, zeker als u ze uitleent. Gebruik dus bij voorkeur papieren zakdoekjes en gooi ze na gebruik meteen weg. Als u toch katoenen zakdoeken gebruikt, vervang ze dan regelmatig, geef ze niet door aan anderen en was ze op hoge temperatuur.

4 Vermijd contact met risicogroepen bij vermoeden van griep
Als u besmet bent met griep of denkt besmet te zijn, vermijd dan contact met de risicogroepen. Voor u is de ziekte vaak pijnlijk en zeer onaangenaam, voor hen kan ze tot ernstige complicaties en in extreme gevallen zelfs de dood leiden. Volgende groepen lopen een verhoogd risico op complicaties bij besmetting met griep:
  • Zwangere vrouwen
  • Mensen met een chronische ziekte aan de longen,het hart, de nieren, of de lever
  • Mensen met overgewicht (BMI > 35)
  • Diabetici
  • Mensen die lijden aan neuromusculaire aandoeningen
  • Alle 65-plussers
  • Kinderen vanaf 6 maanden tot 18 jaar die een langdurige aspirinetherapie ondergaan
  • Mensen met een verminderde weerstand door andere ziektes of behandelingen
  • Personen die in een instelling verblijven


5 Maak oppervlakken en voorwerpen die regelmatig aangeraakt worden (deurklinken, tafelbladen, …) vaak schoon
Griep wordt niet alleen doorgegeven door rechtstreeks contact. Ook voorwerpen die regelmatig door veel personen aangeraakt worden, kunnen de ziekte doorgeven. Reinig daarom regelmatig oppervlakken zoals deurklinken, tafelbladen, telefoonhoorns, toetsenborden, …

6 Onderhoud uw weerstand
Dankzij een goede natuurlijke weerstand kan u de kans op besmetting met griep verminderen, of de effecten ervan verkleinen. Dit doet u door gezond te eten, voldoende te slapen, uw conditie op peil te houden, … kortom, door zich een gezonde levensstijl aan te meten.
75% van de Belgen denkt minstens 1 maal de griep gehad te hebben.
Bron: Interne gegevens van een enquete uitgevoerd in november 2016 (groot publiek, huisartsen, apothekers)
Misverstanden over griep
Over griep bestaan jammer genoeg nog veel misverstanden. Hier worden de belangrijkste opgesomd en ontkracht.

1 Het griepvaccin veroorzaakt griep
Dit is misschien wel het hardnekkigste misverstand over griep dat nog steeds door te veel mensen geloofd wordt. Voor eens en voor altijd: neen, u kunt de ziekte niet krijgen van een inenting tegen griep. Het vaccin bevat dode deeltjes van het griepvirus die uw lichaam aanzetten tot de aanmaak van antistoffen. Soms kan u er een koortsig gevoel van krijgen, maar als u getroffen wordt door griep vlak na uw inenting, liep u het virus waarschijnlijk op voor uw lichaam er voldoende weerstand tegen opgebouwd had. Anderzijds weten we ook dat de griepvaccinatie niet altijd bescherming tegen griep biedt. Als u na de inenting toch griep krijgt, zal mogelijk de griep milder verlopen met minder kans op complicaties. De kans dat de aandoening die u al heeft, door de griep verergert, zal ook minder groot zijn.

2 Griep krijgt u door de kou
Ook dit is een hardnekkige mythe. Griep wordt veroorzaakt door een virus dat aan de hand van minuscule partikeltjes door de lucht of via veel aangeraakte oppervlakken doorgegeven wordt. Hoewel griep meer voorkomt tijdens de wintermaanden, krijgt u ze niet door in de kou te komen.

3 Als ik me niet slecht voel, ben ik ook niet besmettelijk
U kunt de griep al doorgeven 24u vóór de eerste symptomen optreden tot enkele dagen erna. Zelfs als u zich nog kiplekker voelt, kan u dus al drager zijn van de ziekte en andere mensen besmetten. Neem daarom enkele regels in acht om besmetting te voorkomen.

4 Griep moet bestreden worden met antibiotica
Griep wordt veroorzaakt door een virus, terwijl antibiotica bacteriën bestrijden. Antibiotica helpen dus niet tegen de griep. Meestal is de beste remedie thuisblijven en uitzieken, met de bestrijding van de meest hinderlijke klachten.

5 Eén inenting tegen de griep volstaat
Dankzij het griepvaccin dat meest frequent circulerende stammen bevat, gaat uw lichaam antistoffen aanmaken tegen de ziekte. Deze opgebouwde afweer neemt ook geleidelijk weer in kracht af. Na ongeveer 10 tot 12 maanden is de inenting uitgewerkt. Bovendien kunnen de griepvirussen elk jaar kleine of grote veranderingen ondergaan, waardoor het vaccin ook een update nodig heeft. Het vaccin dat u volgend jaar zal krijgen, is dus niet noodzakelijk hetzelfde als dat van dit jaar. Jaarlijks herhalen is dus de boodschap.

6 Inentingen zijn enkel nuttig voor risicopatiënten
Inentingen kunnen risicopatiënten behoeden voor de ziekte en de complicaties die ze meebrengt, maar ook voor anderen hebben ze hun nut. In eerste instantie zorgt het vaccin ervoor dat u de ziekte niet oploopt, waardoor u ze bijgevolg ook niet kan doorgeven. Een inenting beschermt dus niet alleen uzelf, maar verhindert ook de verspreiding van de ziekte.

7 Buikgriep is een variant van griep
Buikgriep is een ontsteking van het slijmvlies dat de binnenkant van de maag en darmen bedekt. Het kan veroorzaakt worden door een bacterie maar kan ook een virale oorzaak hebben. Toch hebben deze ziekteverwekkers niets te maken met het griepvirus.